Ξέρουμε πότε φτάνουμε στα όρια μας; Ή νομίζουμε ότι είναι νορμάλ, ΟΚ, ή αναπόφευκτο να βγαίνουμε εκτός εαυτού: να είμαστε στην τσίτα και με νεύρα ή να μην θέλουμε να σηκωθούμε από το κρεβάτι (π.χ. ακούω συχνά «ναι έτσι είμαι εγώ, βλέπεις πήρα από την μάνα μου που είναι νευρική», «μοιάζω μάλλον στον παππού μου που ήταν πολύ μοναχικός και χαμηλών τόνων»). Φυσικά είμαστε όλοι διαφορετικοί άνθρωποι με διαφορετικά ταμπεραμέντα, και αν/όταν φτάσουμε στα όρια μας, συχνά-πυκνά νιώθουμε πιο πολύ χάλια, δεν μας αρέσει να βλέπουμε τον εαυτό μας έτσι...
Γιατί αν κοιτάξουμε λίγο παραμέσα μιλάμε συνήθως μεταξύ άλλων για χάσιμο ελέγχου, φόβο, στρες, επιθετικότητα... Και άλλο ένα βασικό ερώτημα εδώ: Όταν πλησιάζουμε τα άκρα (και το συχνό ή αραιό πλησίασμα είναι μέρος της ζωής, είτε μας αρέσει είτε όχι: δες αρρώστια, απώλεια, εξουθένωση...), ξέρουμε τι να κάνουμε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας (και κατ’ επέκταση τους άλλους κοντά μας) ή σπρώχνουμε τον εαυτό μας παραπέρα; Επιτρέπουμε στον εαυτό μας να ζητήσει βοήθεια όταν την χρειαζόμαστε;
Φυσικά είναι δύσκολο να διατηρήσουμε ευ ζην και να εκτιμήσουμε αυτά που έχουμε όταν υπάρχει τόση αβεβαιότητα, φόβος και καταστροφολογία γύρω μας. «Άντε πέρασαν οι εκλογές να τελειώνουμε ποια βρε παιδάκι μου, κουράστηκα, αμάν πια...» μου είπε η γιαγιά μου με πολύ παράπονο τις προάλλες. Άντε, πέρασαν και αυτές οι εκλογές, με την ελπίδα να αρχίσουν τα πράγματα να περνούν τον δρόμο τους, γιατί είναι σαν να κρατάνε τον «άρρωστο» σε κώμα επί μήνες… Θα ζήσει ή θα πεθάνει;;
'Ο,τι και να γίνεται με την οικονομία και τα πολιτικά, η ζωή συνεχίζεται. Με τις διάφορες καθημερινές δυσκολίες - ανθρώπινες, συναισθηματικές, διαπροσωπικές. Ακούω και βλέπω συχνά-πυκνά γύρω μου (και λέω κιεγώ μερικά από τα επόμενα, ευτυχώς όχι όλα!): φρικάρω - είμαι στην πίεση - τρελαμένος - νιώθω χάλια - δεν έχω υπομονή για τίποτα τελευταία - άσε στην τρέλα του κι’αυτός - πολλά νεύρα σήμερα - πολύ στρες - αν δεν πιω κάτι δεν θα με πάρει ο ύπνος - όλα μου την δίνουν - με το ζόρι κρατιέμαι να μην ορμήσω! Βλέπεις το να πλησιάζουμε ή να φτάνουμε στα ψυχολογικά μας όρια έρχεται με διάφορα ονόματα, μορφές και συμπεριφορές.
Και κάποιες μέρες μια τέτοια διάθεση είναι αναμενομένη και φυσιολογική, (όλοι περνάμε δύσκολες μέρες άλλωστε, ακόμα και αυτοί που δεν το λένε!). Αν όμως η διάρκεια και ένταση χτυπήσουν κόκκινο (μήνες και χρόνια...), τότε μπορεί και να μιλάμε για ανθυγιεινά και πιθανώς (αυτο)καταστροφικές τάσεις άγχους και κατάθλιψης. Και όταν αρχίζουμε να χτυπάμε κόκκινο ξέρουμε πώς να βοηθήσουμε τον εαυτό μας για να πάμε πίσω στο πορτοκαλί και στο πράσινο; (Γιατί απ'ότι φαίνεται το ευ ζην μας χρειάζεται βασικά πράσινο, λιγότερο πορτοκαλί, άντε και λίγο κόκκινο που και που).
Βλέπουμε ότι στον πρώτο τρόπο ύπαρξης είμαστε βασικά σε ενστικτώδη κατάσταση δράσης-αντίδρασης, κοιτάμε πώς να τρέξουμε, να αμυνθούμε/επιτεθούμε, πώς να αποφύγουμε τον «κίνδυνο» (κίνδυνος που είτε είναι αληθινά μπροστά μας είτε είναι θεωρητικός στο μυαλό μας, το καημένο το σώμα μας δεν καταλαβαίνει την διαφορά και αντιδρά το ίδιο... ). Μόνο στον «πρασινωπό» τρόπο ύπαρξης μπορούμε να ηρεμίσουμε κάπως, να χαρούμε αυτά που έχουμε ή να λυπηθούμε για αυτά που χάσαμε ή απλά να υπάρξουμε στο εδώ και τώρα.
Τι σε βοηθάει να ηρεμήσεις; Τι σε γειώνει και σε βγάζει, έστω και περιστασιακά, από αυτό το μέρος του μυαλού σου που ανησυχεί και φοβάται; Τι κάνει το κόκκινο σου να πρασινίζει; Μια ωραία ταινία; Μια βόλτα; Ένας φίλος; Βουνό ή θάλασσα; Η δουλειά σου; Ένα ποτήρι κρασί; Κάτι που διάβασες; Κάτι που δημιούργησες; Ό,τι είναι θετικό και δεν κάνει κακό σε άλλους συνέχισε να το κάνεις, μην το αμελείς.
Και τι σου την δίνει στα νεύρα και τσιτώνεσαι ή βγαίνεις εκτός εαυτού; Οι ειδήσεις στην τηλεόραση; ‘Οταν πας βόλτα; Αυτός ο φίλος; Να πηγαίνεις για μπάνιο; Η δουλειά σου; Ένα μπουκάλι κρασί; Κάτι που διάβασες; Κάτι που δημιούργησες; - Δες τι είναι στο χέρι σου να αλλάξεις. Και αν δεν είναι στο χέρι σου δες μήπως αλλάξει κάτι αν αλλάξεις εσύ την στάση σου (τις προσδοκίες σου, τα πιστεύω σου;), δες τι μπορείς να αποδεχτείς και τι όχι - ή πάρε απόσταση ασφαλείας, απομακρύνσου, προστατέψου.
Το ευ ζην χρειάζεται, όσο γίνεται και όσο μπορούμε, να χτίζουμε αυτογνωσία και να βρίσκουμε κάτι με νόημα στο παρόν μας.
Και αν η βελόνα κολλήσει στο κόκκινο - κολλήσει για εβδομάδες, μήνες και χρόνια - και αρχίσει να σκουραίνει και να μαυρίζει, παγιδευμένοι σε φαύλους κύκλους; Ξέρουμε πως, που, πότε να ζητήσουμε βοήθεια; Ή πιστεύουμε, για οποιοδήποτε λόγο, ότι δεν πρέπει να ζητήσουμε καμία συμβουλή από φίλο ή γνωστό, από άνθρωπο κοντινό μας, ή από κάποιον επαγγελματία που νιώθουμε εμπιστοσύνη και ασφάλεια, π.χ. σύμβουλο, κοινωνικό λειτουργό, ψυχοθεραπευτή ή ψυχολόγο;
Βλέπουμε ότι αυτή η περίοδος που διανύουμε είναι έδαφος εύφορο για να βγούμε εκτός εαυτού, να χάσουμε το κέντρο μας, και να πλησιάσουμε ή και να φτάσουμε στα άκρα και στα όρια μας, και αυτό μπορεί να είναι από ενοχλητικό και αποσυντονιστικό, μέχρι και (αυτο)καταστροφικό. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες – διάρκεια της πίεσης, φύση του προβλήματος, αν έχουμε ή όχι ανθρώπους κοντά μας, ποιο ευαίσθητο νεύρο πατιέται, ποια παλιά απώλεια αναβιώνουμε, ποιος απλός ή περίπλοκος φόβος αναδύεται.
Έτσι πέρα από τα καθημερινά νεύρα και τις τσίτες που βιώνουν πολλοί στην Ελλάδα, έχουν δυστυχώς ανέβει τελευταία και τα περιστατικά κλινικού άγχους, κατάθλιψης και αυτοκτονιών. Υπάρχουν κάποιες πραγματικά τραγικές ιστορίες γύρω μας, πολλές από αυτές μέρος των καθημερινών ειδήσεων. Είναι σημαντικό πιστεύω να μην απλά συνηθίσουμε σε αυτές τις ειδήσεις, και να μην ξεχνάμε ότι το στρες, η απελπισία ή η βαθιά έλλειψη νοήματος δεν είναι απαραίτητα αναπόφευκτη στην ζωή κάποιου – είναι και αυτά ανοιχτά σε ψυχολογική αλλαγή και μετάλλαξη.
Περνάμε δύσκολες μέρες στην Ελλάδα, πολλοί χάνουν, λίγοι κερδίζουν, υπάρχει φόβος και ανησυχία – αλλά τελικά μήπως και η όλη δυσκολία μας ξυπνάει κάπως μπροστά σε κάποιες βαθιές αλήθειες; (που είναι κάπου λογικό να μην θέλουμε να τις πολυξέρουμε, γιατί κτυπάνε κόκκινο!). Αλήθειες του τύπου: ‘ουδέν μονιμότερον του προσωρινού’, γιατί αν το καλοσκεφτείς όλα είναι κάπου προσωρινά - ακόμα κ’εμείς - και γι’αυτό μάλλον όσο γίνεται να χαρούμε αυτά που έχουμε τώρα, εδώ, μπροστά μας, ας αφήσουμε και λίγο να φύγουν αυτά που χάσαμε ή αυτά που δεν έχουμε ακόμα. Τελικά τι έχει πραγματικά αξία και ουσία στην ζωή σου; Τι σου δίνει νόημα; Κάτι καθημερινό; Κάτι απλό; Κάτι περίπλοκο;
Αυτές οι σκέψεις μου ήρθαν στο μυαλό ενώ ταξιδεύω με την ηλικιωμένη γιαγιά μου, την παίρνω για μια εβδομάδα να μείνει μαζί μου, έχω διάφορα στο μυαλό μου, πολλές αλλαγές και αβεβαιότητα αυτό το διάστημα στην ζωή μου, γίνονται και καλά πράγματα, όμως διάφοροι φόβοι για το μέλλον είναι μαζί μου, κάποιοι φόβοι γνώριμοι άλλοι πιο νέοι, και εν μέσω όλων αυτών υπενθυμίζω στον εαυτό μου ότι θέλω να χαρώ το ταξίδι με την γιαγιά, είναι το πρώτο ταξίδι που κάνουμε οι δύο μας, άλλωστε ποιος ξέρει μπορεί να είναι και το τελευταίο...
Είναι καλά, αλλά είναι και 86 ετών... γελάμε με την γιαγιά με κάτι αστείο που έγινε όταν φεύγαμε, μετά κάνουμε σχέδια για την εβδομάδα μπροστά μας και νιώθω μια ωραία ανακούφιση και ενθουσιασμό, νιώθω ότι είμαι στο σωστό μέρος την σωστή στιγμή, και μετά από λίγο κάτι μου φέρνει στο μυαλό αυτό το περίεργο, αγχωτικό όνειρο που είχα το προηγούμενο βράδυ, με παίρνει λίγο από κάτω, επαναφέρω την προσοχή μου στο παρόν μου που έχει νόημα για μένα, στο χαμόγελο της γιαγιάς που είναι πολύ ενθουσιασμένη με το ταξίδι μας, νιώθω πάλι καλύτερα, σκέφτομαι πόσα έχει περάσει και εκείνη, τα δύσκολα χρόνια της κατοχής, τον χωρισμό της, πώς μας μεγάλωσε με την μάνα μου που δούλευε, πως ήταν πάντα καλά με τα απλά, βασικά πράγματα στην ζωή, να έχουμε φαί να φάμε, κρεβάτι να κοιμηθούμε, και να είμαστε καλά, και σκέφτομαι ότι αυτό το ταξίδι μας θα είναι και για μένα μια ανάμνηση στο μέλλον γεμάτη νόημα.
lifo.gr
Σχολιάστε :